யோவான் ஸ்நானகரின் மரணம்: புதிய ஏற்பாட்டுக் கதை நம்பகத்தன்மை??
யோவான் ஸ்நானகனின் (John the Baptist) மரணம் குறித்த வரலாற்றில், ஃபிளாவியஸ் யோசிபஸின் (Flavius Josephus) பதிவும், புதிய ஏற்பாட்டுச் சுவிசேஷங்களின் (மாற்கு 6:14–29, மத்தேயு 14:1–12) கதையாடலும் ஒன்றுக்கொன்று முரண்படும் தளங்களை நவீன வரலாற்று-விமர்சன அறிஞர்கள் (Historical-Critical Scholars) ஆழமாக ஆராய்ந்துள்ளனர்.
இவ்விரண்டு பதிவுகளின் வரலாற்று நம்பகத்தன்மையை (Historical Reliability / Authenticity) நால்வகை அளவுகோல்களின் அடிப்படையில் மதிப்பிடலாம்.
1. வரலாற்று அறிஞர்களின் பொதுவான முடிவு (Scholarly Consensus)
நவீன மதச்சார்பற்ற வரலாற்று ஆய்வாளர்கள் யோசிபஸின் பதிவிற்கே அதிக வரலாற்று நம்பகத்தன்மை (Higher Historical Reliability) அளிக்கின்றனர்.
சுயாதீனமான பதிவு: யோசிபஸ் (Antiquities 18.5.2) கிறிஸ்தவத்திற்கு ஆதரவான ஆசிரியரல்ல; அவர் ஒரு யூத வரலாற்றாசிரியர். எனவே, கிறிஸ்தவ இறையியல் கொள்கைகளை மெய்ப்பிக்கும் எந்த நோக்கமும் அவருக்கு இருக்கவில்லை.
அரசியல் யதார்த்தம்: முதல் நூற்றாண்டு உரோமை ஆளுகைக்குட்பட்ட யூதேயாவில், மக்கள் பெருந்திரளாகக் கூடுவதும், ஒரு தலைவர் மக்கள் மத்தியில் அதீத செல்வாக்கு பெறுவதும் ஆளுநர்களால் பெரும் அச்சுறுத்தலாகவே பார்க்கப்பட்டது. ஹேரோது அந்திபாஸ் மக்கள் புரட்சியை முளையிலேயே கிள்ளியெறிய யோவானைக் கைது செய்து கொன்றான் என்ற யோசிபஸின் காரணம், அக்கால உரோமை-யூத அரசியல் நடைமுறைக்கு மிகவும் பொருத்தமாக உள்ளது.
பின்னணி முரண்பாட்டின்மை: யூசேபியஸ் போன்ற தொடக்கக்கால திருச்சபைத் தந்தையர் கூட யோசிபஸின் இப்பகுதியை ஏற்றுக்கொண்டு மேற்கோள் காட்டுகின்றனர். டெஸ்டிமோனியம் ஃபிளாவியானம் (இயேசு பற்றிய குறிப்பு) போலன்றி, யோவான் பற்றிய யோசிபஸின் இப்பகுதியில் பிந்தைய காலக் கிறிஸ்தவ இடைச்செருகல்கள் (Interpolations) இல்லை என்பதைப் பெரும்பாலான உராய்வு ஆய்வாளர்கள் ஒப்புக்கொள்கின்றனர்.
2. சுவிசேஷக் கதையாடலின் நம்பகத்தன்மை மீதான விமர்சனங்கள்
சுவிசேஷங்கள் தரும் மரணக் குறிப்பு, வரலாற்றை விடவும் நாடகீய மற்றும் விவிலிய உருவக உத்திகளைக் (Dramatic & Theological Tropes) அதிகம் கொண்டிருப்பதாக ஆய்வாளர்கள் சுட்டிக்காட்டுகின்றனர்:
அ) பழைய ஏற்பாட்டு உருவகம் (Typology)
சுவிசேஷங்களில் வரும் கதைக்களம், பழைய ஏற்பாட்டில் எலியா தீர்க்கதரிசி - ஆகாப் அரசன் - யேசபேல் ராணி ஆகியோரிடையே நிகழ்ந்த மோதலை அச்சுப்பிசகாமல் பிரதிபலிக்கிறது.
யோவான் = புதிய எலியா; ஹேரோது அந்திபாஸ் = பலவீனமான ஆகாப்; ஹேரோதியாள் = பழிவாங்கும் யேசபேல். இந்த இறையியல் உருவகக் கட்டமைப்பை உருவாக்கவே ஹேரோதியாளின் பழிவாங்கும் உணர்ச்சி மையப்படுத்தப்பட்டதாகக் கருதப்படுகிறது.
ஆ) நாட்டுப்புறக் கதை வடிவம் (Folklore Motifs)
அரசன் ஒரு விருந்தில் மகிழ்ந்து பெண்ணின் நடனத்தைப் பாராட்டி, "என் ராஜ்யத்தில் பாதியைத் தருகிறேன்" என வாக்குறுதி அளிப்பது பண்டைய பாரசீக, ஹெலனிஸ்டிக் நாட்டுப்புறக் கதைகளில் (எஸ்தர் 5:3 போன்ற இடங்களிலும்) காணப்படும் வழக்கமான நாடகக் கூறாகும்.
ஒரு அரசகுமாரியைப் பொது மண்டபத்தில் பரத்தையைப் போல ஆடவிட்டதும், விருந்துத் தட்டிலேயே வெட்டப்பட்ட தலையைக் கொண்டுவந்து வைத்ததும் வரலாற்று ஆவணத்தன்மையை விடவும் இலக்கிய மிகைப்படுத்தலாகவே (Melodrama) தெரிகிறது.
இ) அரசியல் தற்காப்பு வாதம் (Christian Apologetics)
ஆரம்பகாலக் கிறிஸ்தவ எழுத்தாளர்கள் உரோமை அதிகாரிகளையோ அல்லது ஹேரோதியப் பேரரசையோ நேரடி வில்லன்களாகக் காட்டுவதைத் தவிர்த்து, யூதத் தலைவர்களையும் பெண்களின் சூழ்ச்சியையும் முன்னிறுத்தும் போக்கைக் கொண்டிருந்தனர் (பிலாத்து குற்றமற்றவன் எனக் கைகழுவியதாகக் காட்டுவதைப் போல). ஹேரோது அந்திபாஸைக் காப்பாற்றி, பழியை ஹேரோதியாள் மீது போடுவது இத்தகைய உத்தியின் வெளிப்பாடாகப் பார்க்கப்படுகிறது.
3. காலவரிசை நம்பகத்தன்மை (Chronological Reliability)
இரு பதிவுகளுக்குமிடையிலான கால முரண், யோசிபஸின் நம்பகத்தன்மையை மேலும் உறுதிப்படுத்துகிறது:
அரேத்தாஸ் போரின் பின்னணி: ஹேரோது அந்திபாஸ், நபத்தேய அரசன் நான்காம் அரேத்தாஸின் மகளை விவாகரத்து செய்துவிட்டு ஹேரோதியாளை மணந்தான். அவமானம் அடைந்த அரேத்தாஸ் ஹேரோதுவின் மீது போர் தொடுத்து, அவனது படையை நிர்மூலமாக்கினான். இது நடந்தது பொ.ஊ. 36-ல்.
ஹேரோதுவின் படை தோற்றதற்குக் கடவுள் யோவானைக் கொன்றதற்காக அளித்த தண்டனையே காரணம் என மக்கள் நம்பியதாக யோசிபஸ் குறிப்பிடுகிறார். போர் பொ.ஊ. 36-ல் நடந்தது என்றால், யோவானின் மரணம் அதற்குச் சற்று முன்னதாக, அதாவது பொ.ஊ. 34 – 35 வாக்கில் நிகழ்ந்திருக்க வேண்டும்.
ஆனால் சுவிசேஷங்கள் இயேசு சிலுவையில் அறையப்படுவதற்கு (ஏறத்தாழ பொ.ஊ. 30 அல்லது 33) முன்பே யோவான் இறந்துவிட்டதாகக் காட்டுகின்றன. இயேசுவின் வரலாற்றுக்கு முந்தைய "முன்னோடி" (Forerunner) என்ற இறையியல் பாத்திரத்திற்காகச் சுவிசேஷங்கள் யோவானின் மரணத்தை முன்கூட்டியே காட்டியிருக்கலாம் என்றும், யோசிபஸின் காலவரிசையே வரலாற்றோடு பொருந்திப்போகிறது என்றும் ஜான் டோமினிக் கிராசன் (John Dominic Crossan) போன்ற நவீன விவிலிய ஆய்வாளர்கள் கருதுகின்றனர்.
4. இரு பதிவுகளும் உடன்படும் பொதுவான வரலாற்று உண்மைகள்
முரண்பாடுகள் இருந்தபோதிலும், இரண்டு பதிவுகளும் பின்வரும் மையக் கூறுகளை ஏகமனதாக உறுதிப்படுத்துவதால், யோவான் ஸ்நானகனின் வரலாற்று உண்மைத்தன்மை நிரூபணமாகிறது:
| வரலாற்று உறுதிகள் | விளக்கம் |
| வரலாற்றுப் பாத்திரம் | யோவான் என்ற மக்கள் செல்வாக்குப் பெற்ற மதத் தலைவர் முதல் நூற்றாண்டில் வாழ்ந்தார். |
| ஞானஸ்நானச் சடங்கு | அவர் நீரில் மூழ்கி எடுக்கும் சடங்கைத் தன் இயக்கத்தின் அடையாளமாகக் கொண்டிருந்தார் (இருவருமே "ஸ்நானகன்" / Baptizer என்றே அழைக்கின்றனர்). |
| கைது மற்றும் கொலை | யோவான் ஹேரோது அந்திபாஸின் நேரடி உத்தரவின் பேராலேயே கைது செய்யப்பட்டுத் தூக்கிலிடப்பட்டார். |
| ஹேரோதியாள் திருமணம் | ஹேரோதியாளுடனான திருமணம் சமகால யூதச் சூழலில் பெரும் அரசியல்-மதக் கொந்தளிப்பை ஏற்படுத்திய உண்மை நிகழ்வாகும். |
யோவான் ஸ்நானகன் கொல்லப்பட்டதன் உண்மையான காரணம் மற்றும் காலச் சூழலை அறிந்துகொள்ள ஃபிளாவியஸ் யோசிபஸின் பதிவே தர்க்கரீதியாகவும் வரலாற்று முறையியலிலும் மிக உயர்ந்த நம்பகத்தன்மை கொண்டதாக உள்ளது.
சுவிசேஷங்களின் பதிவு என்பது யோவானின் வரலாற்று மரணத்தை, இறையியல் நோக்கோடும் பழைய ஏற்பாட்டுத் தீர்க்கதரிசன உருவகங்களோடும் இணைத்துக் கிறிஸ்தவச் சமூகத்திற்கு விவரித்த ஒரு சமய ஆவணமாகவே வரலாற்றுத் தளத்தில் வகைப்படுத்தப்படுகிறது.
1. ஆய்வின் மையக் கேள்வி
புதிய ஏற்பாட்டில் யோவான் ஸ்நானகர் (John the Baptist) ஏரோது அந்திப்பாவின் ஆணையால் கைது செய்யப்பட்டு, பின்னர் தலை வெட்டிக் கொல்லப்பட்டதாகக் கூறப்படுகிறது. குறிப்பாக, ஏரோதியாளின் மகள் நடனமாடியதும், அவளுடைய வேண்டுகோளின்படி யோவானின் தலை ஒரு தட்டில் கொண்டுவரப்பட்டதும் மாற்கு நற்செய்தியில் விரிவாக விவரிக்கப்படுகிறது.
இந்தக் கதையை வரலாற்று ஆய்வில் மதிப்பிடும்போது மூன்று கேள்விகளைப் பிரித்துப் பார்க்க வேண்டும்:
யோவான் ஸ்நானகர் உண்மையில் வாழ்ந்த வரலாற்று நபரா?
அவர் ஏரோது அந்திப்பாவால் கொல்லப்பட்டாரா?
நடனம், விருந்து, தலை வெட்டுதல், தட்டில் தலை கொண்டுவருதல் ஆகிய குறிப்பிட்ட நிகழ்வுகள் வரலாற்று உண்மைகளா, அல்லது பின்னாளில் இலக்கிய வடிவம் பெற்ற கதையா?
முக்கியமான வேறுபாடு: ஒரு நபர் வரலாற்றில் வாழ்ந்திருக்கலாம்; அவருடைய மரணம் பற்றிய குறிப்பிட்ட கதையின் ஒவ்வொரு விவரமும் வரலாற்று உண்மை என்று அதனால் நிரூபிக்கப்படுவதில்லை.
2. முதன்மை வரலாற்று ஆதாரம்: யோசிபஸ் என்ன கூறுகிறார்?
ஃபிளேவியஸ் யோசிபஸ் (Flavius Josephus)
Jewish Antiquities, Book XVIII, §§116–119
முதல் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த யூத வரலாற்றாசிரியரான யோசிபஸ், யோவான் ஸ்நானகரின் மரணத்தைப் பற்றிய ஒரு முக்கியமான சுயாதீன வரலாற்றுக் குறிப்பை வழங்குகிறார்.
யோசிபஸின் Jewish Antiquities நூலின் 18ஆம் புத்தகத்தில் உள்ள செய்தியின் சாரம்:
யோவான் ஒரு நல்லொழுக்கமுள்ள மனிதர் என்றும், மக்கள் நீதியுடனும் கடவுள் பக்தியுடனும் வாழ வேண்டும் என்று போதித்தார் என்றும் கூறுகிறார்.
அவருடைய போதனையால் ஏராளமான மக்கள் ஈர்க்கப்பட்டனர்.
யோவானின் மக்கள் செல்வாக்கு அரசியல் கிளர்ச்சியாக மாறக்கூடும் என்று ஏரோது அந்திப்பா அஞ்சினார்.
அதனால் யோவானைக் கைது செய்து, மக்கேரஸ் (Machaerus) கோட்டையில் சிறைப்படுத்தி, பின்னர் கொன்றார்.
யோவானைக் கொன்றதற்காகவே ஏரோதின் படைக்கு ஏற்பட்ட தோல்வி கடவுளின் தண்டனை என்று சில யூதர்கள் கருதியதாகவும் யோசிபஸ் குறிப்பிடுகிறார்.
Livius+1
முக்கியமான வரலாற்று வேறுபாடு: யோசிபஸ், யோவானின் மரணத்திற்குக் காரணமாக ஏரோது அந்திப்பாவின் அரசியல் அச்சத்தைக் குறிப்பிடுகிறார். ஆனால் ஏரோதியாள் தனது மகளை நடனமாடச் செய்து, யோவானின் தலையைக் கேட்க வைத்ததாக அவர் கூறவில்லை.
3. புதிய ஏற்பாட்டின் கதை என்ன?
மாற்கு 6:17–29 மற்றும் மத்தேயு 14:3–12 ஆகிய பகுதிகளில் மரணக் கதை விரிவாக இடம்பெறுகிறது.
கதையின் முக்கிய நிகழ்வுகள்:
யோவான், ஏரோது அந்திப்பா ஏரோதியாளை மணந்ததை எதிர்த்து விமர்சிக்கிறார்.
ஏரோதியாள் அவர்மீது பகை கொண்டதாகக் கதை கூறுகிறது.
ஏரோதின் பிறந்தநாள் விருந்தில் ஏரோதியாளின் மகள் நடனமாடுகிறார்.
மகிழ்ச்சியடைந்த ஏரோது, அவள் கேட்பதை வழங்குவதாக வாக்குறுதி அளிக்கிறார்.
தாயின் ஆலோசனையின்படி, அவள் யோவான் ஸ்நானகரின் தலையைக் கேட்கிறாள்.
ஏரோது தனது விருந்தினர்கள் முன்னிலையில் அளித்த வாக்குறுதியால், யோவானைத் தலைவெட்டிக் கொல்ல ஆணையிடுகிறார்.
இந்தக் கதை மாற்குவில் நாடகத் தன்மையுடன் அமைந்துள்ளது. மத்தேயுவும் இதே கதையின் முக்கிய அம்சங்களைப் பகிர்கிறது. லூக்கா 9:7–9 மட்டும் யோவான் கொல்லப்பட்டதைச் சுருக்கமாகக் குறிப்பிடுகிறது; நடனமும் தலையைக் கேட்கும் நிகழ்வும் அங்கு விவரிக்கப்படவில்லை.
இங்கே எழும் வரலாற்று விமர்சனம்
யோசிபஸ் மற்றும் மாற்கு இருவரும் யோவான் கொல்லப்பட்டார் என்று கூறினாலும், மரணத்திற்கான காரணம் மற்றும் நிகழ்வுகளின் விவரத்தில் வேறுபடுகின்றனர்.
ஆய்வுக் கேள்வி | யோசிபஸ் | மாற்கு நற்செய்தி |
|---|---|---|
யோவான் ஏன் கொல்லப்பட்டார்? | மக்கள் செல்வாக்கால் அரசியல் கிளர்ச்சி ஏற்படுமோ என்ற அச்சம் | ஏரோதின் திருமணத்தை யோவான் விமர்சித்ததும், விருந்தில் அளிக்கப்பட்ட வாக்குறுதியும் |
ஏரோதியாளின் பங்கு | மரணக் குறிப்பில் குறிப்பிடப்படவில்லை | யோவானை எதிர்க்கும் முக்கியப் பாத்திரம் |
மகளின் நடனம் | குறிப்பிடப்படவில்லை | கதையின் மைய நிகழ்வு |
தலையைக் கேட்பது | குறிப்பிடப்படவில்லை | விரிவாக விவரிக்கப்படுகிறது |
மரண இடம் | மக்கேரஸ் கோட்டை | ஏரோதின் அரண்மனைச் சூழலில் நிகழ்வு விவரிக்கப்படுகிறது; இடம் மக்கேரஸ் என்று மாற்கு குறிப்பிடவில்லை |
இந்த வேறுபாடுகளை வரலாற்று ஆய்வாளர்கள் முக்கியமாகக் கருதுகின்றனர்.
4. இந்தக் கதையின் நம்பகத்தன்மையை எவ்வாறு மதிப்பிடுவது?
A. யோவான் ஸ்நானகர் வரலாற்றில் வாழ்ந்தாரா?
யோவான் ஸ்நானகர் வரலாற்றில் வாழ்ந்த நபர் என்பதற்கு ஆதரவாகப் புதிய ஏற்பாட்டுக்கு வெளியேயும் யோசிபஸின் பதிவு உள்ளது. எனவே, அவருடைய வரலாற்று இருப்பை ஏற்றுக்கொள்வதற்கான அடிப்படை ஆதாரம் வலுவானது.
B. ஏரோது அந்திப்பா அவரைக் கொன்றாரா?
இதற்கும் வலுவான ஆதாரம் உள்ளது. யோசிபஸ் மற்றும் நற்செய்திகள் இரண்டும் ஏரோது அந்திப்பாவே யோவானின் மரணத்திற்குப் பொறுப்பானவர் என்று கூறுகின்றன. இவை வெவ்வேறு நோக்கங்களைக் கொண்ட நூல்கள் என்பதால், இந்த ஒற்றுமை வரலாற்று ஆய்வில் முக்கியமானதாகும்.
இருப்பினும், இரண்டு பதிவுகளும் முற்றிலும் சுயாதீனமான மரபுகளிலிருந்து வந்தன என்பதை ஒவ்வொரு விவரத்திற்கும் தனித்தனியாக நிரூபிக்க முடியாது. ஆகவே, இந்த ஒற்றுமையை மிகைப்படுத்தக் கூடாது.
C. சலோமியின் நடனமும் தட்டில் வைக்கப்பட்ட தலையும் உண்மையா?
இதுதான் அதிகமான சந்தேகங்களுக்கு இடமளிக்கும் பகுதி.
யோசிபஸ் இந்த நிகழ்வைக் குறிப்பிடவில்லை.
மாற்குவின் கதை விருந்து, வாக்குறுதி, குடும்பப் பகை, அரசியல் அதிகாரம் ஆகியவற்றை ஒரே நாடக நிகழ்வாக இணைக்கிறது.
மத்தேயு மாற்குவின் கதையுடன் ஒத்த அம்சங்களைப் பகிர்வதால், இரு நற்செய்திகளையும் இரண்டு முற்றிலும் சுயாதீனமான சாட்சிகளாகக் கணக்கிடுவது சரியல்ல.
இலக்கிய அமைப்பு அல்லது நாடகத்தன்மை இருப்பது மட்டும் ஒரு சம்பவம் புனையப்பட்டது என்பதை நிரூபிக்காது. ஆனால், வெளிப்புற ஆதாரம் இல்லாத குறிப்பிட்ட விவரங்களை உறுதிப்படுத்தப்பட்ட வரலாற்று உண்மைகளாகவும் கூற முடியாது.
SciELO+1
எனவே, யோவான் கொல்லப்பட்டார் என்பதற்கான ஆதாரம் வலுவானது; சலோமியின் நடனத்தையும் தட்டில் வைக்கப்பட்ட தலையையும் அப்படியே நடந்த வரலாற்று நிகழ்வுகள் என்று உறுதிப்படுத்தும் ஆதாரம் அதைவிடக் குறைவானது.
5. யோசிபஸின் பதிவும் விவாதத்திற்குரியதா?
யோசிபஸ் எழுதிய யோவான் ஸ்நானகர் பற்றிய பகுதியே பின்னாளில் கிறிஸ்தவ எழுத்தாளரால் சேர்க்கப்பட்டிருக்குமா அல்லது மாற்றப்பட்டிருக்குமா என்ற ஆய்வுக் கருத்தும் உள்ளது. Rivka Nir எழுதிய 2012ஆம் ஆண்டின் ஆய்வு, Josephus’ Account of John the Baptist: A Christian Interpolation?, இந்தச் சாத்தியத்தை ஆராய்கிறது.
ஆனால் இதை வைத்து யோசிபஸின் பதிவு நிச்சயமாகப் பிற்காலச் சேர்க்கை என்று முடிவெடுக்க முடியாது. அந்தப் பகுதியின் நம்பகத்தன்மை குறித்து விவாதம் இருந்தாலும், பல வரலாற்று ஆய்வாளர்கள் அதை யோசிபஸின் உண்மையான பதிவாகவே கருதுகின்றனர்.
6. இறுதி முடிவு
வரலாற்று ஆதரவு வலுவானது
யோவான் ஸ்நானகர் வாழ்ந்தார்; ஏரோது அந்திப்பாவின் ஆணையால் கொல்லப்பட்டார்.
நம்பகத்தன்மை விவாதத்திற்குரியது
ஏரோதின் அரசியல் அச்சமா, திருமணத்தைப் பற்றிய விமர்சனமா என்பது மரணத்திற்கான காரணத்தை விளக்கும் இரண்டு வேறுபட்ட பதிவுகள்.
சுயாதீன உறுதிப்படுத்தல் இல்லை
பிறந்தநாள் விருந்தில் சலோமி நடனமாடியது, தாயின் வேண்டுகோளின்படி யோவானின் தலையைக் கேட்டது, தலை ஒரு தட்டில் கொண்டுவரப்பட்டது ஆகிய விவரங்களை யோசிபஸ் உறுதிப்படுத்தவில்லை.
கல்வியியல் முடிவுரை: புதிய ஏற்பாட்டில் யோவான் ஸ்நானகரின் மரணம் பற்றிய கதை முழுவதும் கட்டுக்கதை என்று கூறுவது கிடைக்கின்ற ஆதாரங்களை மீறிய முடிவாகும். அதே நேரத்தில், வரலாற்று ஆதாரங்கள் உறுதிப்படுத்தும் யோவானின் மரணத்தையும், மாற்குவின் நாடகத் தன்மை கொண்ட விவரங்களையும் வேறுபடுத்திப் பார்ப்பது அவசியம்.
யோசிபஸின் பதிவு, யோவானின் மரணத்திற்கான அரசியல் காரணத்தை முன்வைக்கிறது; மாற்கு நற்செய்தி, குடும்பப் பகை மற்றும் விருந்தில் அளிக்கப்பட்ட வாக்குறுதியை முன்னிறுத்துகிறது. இவற்றில் எது சம்பவத்தின் உண்மையான காரணத்தைச் சிறப்பாகப் பிரதிபலிக்கிறது என்பது விவாதத்திற்குரியது. ஆனால், மரணம் நடந்தது என்பதற்கான ஆதாரம் இருப்பதும், மரணத்தைச் சுற்றியுள்ள ஒவ்வொரு விவரமும் நிரூபிக்கப்பட்டிருக்கிறது என்பதும் ஒன்றல்ல.
முதன்மை ஆதாரங்களும் மேலாய்வும்
யோசிபஸ் — யோவான் ஸ்நானகரின் மரணம், Jewish Antiquities 18.116–119.
Herodias and Salome in Mark’s story about the beheading of John the Baptist — நற்செய்திக் கதை மற்றும் யோசிபஸின் பதிவை ஒப்பிடும் ஆய்வு.
Josephus’ Account of John the Baptist: A Christian Interpolation? — யோசிபஸின் பதிவின் மூலத்தன்மை குறித்த ஆய்வு.

No comments:
Post a Comment