நாளந்தா பல்கலைக்கழகத்தை இடித்தது யார்?

 நாளந்தா பல்கலைக்கழகத்தின் இறுதி அழிவு (கிபி 1193 அல்லது சுமார் 1200 இல்) பக்தியார் கில்ஜி (Bakhtiyar Khilji) தலைமையிலான துருக்கிய-ஆப்கான் படையினரால் நடத்தப்பட்ட தாக்குதலால் ஏற்பட்டது என்று பெரும்பாலான வரலாற்று ஆதாரங்களும் அறிஞர்களும் கூறுகின்றன.

முக்கிய ஆதாரங்கள்:

• மின்ஹாஜ்-இ-சிராஜின் Tabaqat-i-Nasiri (13ஆம் நூற்றாண்டு பாரசீக நூல்) → பக்தியார் கில்ஜியின் படையினர் பீகாரில் உள்ள ஒரு பெரிய விஹாரை (மடாலயத்தை) தாக்கி, ஆயிரக்கணக்கான பௌத்த துறவிகளை கொன்று, நூலகத்தை தீ வைத்து எரித்ததாக விவரிக்கிறது. இது ஒடந்தபுரி (Odantapuri) விஹாரை என்று குறிப்பிடப்பட்டாலும், பல அறிஞர்கள் இதை நாளந்தாவுடன் தொடர்புபடுத்துகின்றனர் அல்லது இரண்டும் ஒரே நிகழ்வின் பகுதியாக கருதுகின்றனர்.
• திபெத்திய ஆதாரங்கள் (தர்மசுவாமின் போன்றவை) → 12-13ஆம் நூற்றாண்டில் துருக்கிய (Turushka) படையினர் பௌத்த மடாலயங்களை அழித்ததாகவும், நாளந்தாவில் இருந்த துறவிகள் திபெத்துக்கு தப்பி ஓடியதாகவும் கூறுகின்றன.
• விக்கிபீடியா, BBC, The Hindu போன்ற நம்பகரமான ஆதாரங்கள் → பக்தியார் கில்ஜியின் தாக்குதலை இறுதி அழிவாக ஏற்கின்றன. நூலகம் மூன்று மாதங்கள் எரிந்ததாகவும், இது இந்தியாவில் பௌத்தத்தின் வீழ்ச்சிக்கு ஒரு முக்கிய காரணமாகவும் குறிப்பிடுகின்றன.

முந்தைய அழிவுகள்:

நாளந்தா மூன்று முறை அழிக்கப்பட்டது என்று கூறப்படுகிறது:

1. 5ஆம் நூற்றாண்டு — ஹூணர்கள் (மிஹிரகுலா) தாக்குதல் (பின்னர் மீண்டும் கட்டப்பட்டது).
2. 7ஆம் நூற்றாண்டு — கௌடா அரசர் தாக்குதல் (ஹர்ஷவர்த்தனால் மீட்கப்பட்டது).
3. 12ஆம் நூற்றாண்டு — பக்தியார் கில்ஜியின் தாக்குதல் (இம்முறை மீண்டும் கட்டப்படவில்லை).